ताप्लेजुङमा चुनावी विरासत जोगाउने कि नयाँ इतिहास रच्ने? यस्तो छ शक्ति सन्तुलन

ताप्लेजुङ,१७ माघ २०८२
कञ्चनजंघाको काख र सुदूर उत्तर-पूर्वी राजनीतिको केन्द्रविन्दु मानिने ताप्लेजुङ यसपटक फेरि राष्ट्रिय राजनीतिको केन्द्रमा छ। दुई पटक लगातार जितेका नेकपा (एमाले) का प्रभावशाली नेता योगेश भट्टराई यसपटक चुनावी मैदानमा नभएपछि यहाँको प्रतिस्पर्धा झनै पेचिलो र रोचक बनेको छ। उम्मेदवारी दर्तासँगै ताप्लेजुङमा ‘त्रिपक्षीय’ र कतिपय ठाउँमा ‘बहुपक्षीय’ भिडन्त हुने निश्चित भएको छ।

​एकातिर नेकपा (एमाले) योगेश भट्टराईले बनाएको आफ्नो पुरानो विरासत जोगाउने दाउमा छ भने अर्कोतिर नेपाली कांग्रेस सत्ता समीकरणको आडमा त्यो विरासत भत्काउने कसरतमा छ। तर, यी दुवै शक्तिलाई नयाँ उदाएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले कडा टक्कर दिने संकेत देखिएको छ।

​१. एमालेको ‘युवा कार्ड’ र साख जोगाउने चुनौती
​ताप्लेजुङमा एमाले आफ्नो गढ जोगाउन यसपटक नयाँ र युवा अनुहारका साथ मैदानमा छ।
• ​मुख्य उम्मेदवार: एमालेले राष्ट्रिय युवा संघका अध्यक्ष क्षितिज थेबेलाई अघि सारेको छ। उहाँको जुझारु छवि र पार्टीको बलियो संगठन मुख्य शक्ति हो।
• ​चुनौती: स्थापित नेता भट्टराईको अनुपस्थिति र पार्टीभित्रको आन्तरिक व्यवस्थापन मिलाएर चुनावी विरासत थामिराख्नु थेबेका लागि मुख्य चुनौती हो।

​२. कांग्रेसको ‘पुनरागमन’ रणनीति र गठबन्धनको बल
​लामो समयदेखि एमालेको कब्जामा रहेको यो क्षेत्रमा नेपाली कांग्रेस यसपटक ‘कमब्याक’ गर्ने दाउमा छ।
• ​शक्ति सन्तुलन: कांग्रेसले गजेन्द्रप्रसाद तुम्याहाङलाई मैदानमा उतारेको छ। सत्ता साझेदार दलहरूको सहयोग र पहिचानवादी मतलाई समेत समेट्ने रणनीतिमा कांग्रेस देखिन्छ।
• ​मुख्य मुद्दा: “परिवर्तन र विकास” को नारासहित तुम्याहाङले एमालेको किल्ला भत्काउने कसरत गरिरहनुभएको छ।

​३. रास्वपाको इन्जिनियरिङ हस्तक्षेप र नयाँ फ्याक्टर
​कास्कीमा जस्तै ताप्लेजुङमा पनि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले पुरानो राजनीतिक समीकरणलाई चुनौती दिइरहेको छ।
• ​मुख्य उम्मेदवार: रास्वपाले इन्जिनियर वीरेन्द्र श्रेष्ठलाई उठाएर बौद्धिक र युवा मतदाताको मत तान्ने कोसिस गरेको छ।
• ​नयाँ फ्याक्टर: दलीय अकर्मण्यताबाट वाक्क भएका र नयाँ विकल्प खोजिरहेका मतदाताहरू श्रेष्ठतर्फ आकर्षित हुन सक्ने देखिन्छ।

​ताप्लेजुङको विशेष चुनावी अङ्कगणित
​यो निर्वाचनमा केही यस्ता पक्ष छन् जसले हार-जितको फैसला गर्नेछन्:
• ​एउटै पालिकाको भिडन्त: रोचक कुरा के छ भने मुख्य तीनै प्रतिस्पर्धी (थेबे, तुम्याहाङ र श्रेष्ठ) सिरिजङ्घा गाउँपालिकाका हुन्। एउटै भूगोलका उम्मेदवार हुँदा क्षेत्रीय मत बाँडिने डर सबैलाई छ।
• ​स्वतन्त्र र महिला शून्य: देशभर स्वतन्त्रको चर्चा चल्दा ताप्लेजुङमा एकजना पनि स्वतन्त्र र महिला उम्मेदवार छैनन्। यहाँको प्रतिस्पर्धा विशुद्ध दलीय हुनेछ।
• ​पहिचानको मुद्दा: कोशी प्रदेशको नामाकरणको असन्तुष्टि र पहिचानको मुद्दाले ग्रामीण भेगको मत कता जान्छ भन्ने कुरा निर्णायक हुनेछ।

​राजनीतिक विश्लेषकको नजरमा ताप्लेजुङ
​विश्लेषकहरू भन्छन्— “ताप्लेजुङमा यसपटक मतदाताहरू मौन छन्। योगेश भट्टराई नहुनु र सबै दलले नयाँ अनुहार उठाउनुले ‘स्विङ भोट’ को महत्व बढेको छ। विशेष गरी सिरिजङ्घा र फुङलिङ नगरपालिकाको मत जसले बढी बटुल्छ, उसैले बाजी मार्नेछ।”

​निष्कर्ष:
ताप्लेजुङको चुनावी मैदान यसपटक केवल व्यक्ति छान्ने मात्र होइन, बरु पुराना राजनीतिक शक्तिहरूको निरन्तरता कि नयाँ शक्तिको उदय भन्ने परीक्षण पनि हो। आगामी निर्वाचनले ताप्लेजुङको राजनीतिक नक्सा कस्तो कोर्ने हो, त्यो भने मतपेटिकाबाटै खुल्नेछ।

प्रकाशित २०८२/१०/१७ १२:३४