काठमाडौँ,१३ माघ २०८२
निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा नेपाली राजनीतिको दृश्य निकै ‘रङ्गीन’ बनेको छ। हिजोसम्म चिल्ला गाडी र सुरक्षाकर्मीको घेराभन्दा बाहिर ननिस्कने नेताहरू आज एकाएक गाउँका खेतबारीमा ‘कोदालो’ बोकेर देखा परेका छन्। कोही नेता धान झार्दै गरेको अवस्थामा भेटिन्छन्, कोही वृद्धवृद्धाको खुट्टा ढोगेर भावुक बनेको तस्बिर सामाजिक सञ्जालमा ‘बुस्ट’ गर्दैछन्, त कोही भान्छामा बसेर कोदोको ढिँडो खाँदै आफूलाई ‘सर्वहारा’ देखाउने अन्तिम कसरतमा छन्।तर, सामाजिक सञ्जालमा भाइरल बनाइएका यी दृश्यहरूले एउटा गम्भीर प्रश्न उब्जाएको छ— के सांसदको काम चुनावको बेला खेत खन्ने र भान्छा चहार्ने चटक देखाउनु मात्रै हो?
१. ‘स्टन्ट’ को बाढी: मतदाताको आँखामा छारो
अहिले घरदैलोका नाममा जुन खालका ‘चटक’ हरू देखिएका छन्, तीमध्ये धेरैजसो केवल ‘फोटो अप’ (Photo Opportunity) मात्र हुन्।
• किसानको भेषमा नेता: वर्षौँदेखि मल र बीउ नपाएर छटपटिएका किसानको खेतमा पुगेर चुनावको बेला नेताले कोदालो समात्नु किसानको सम्मान होइन, बरु उनीहरूको गरिबीको मजाक उडाउनु जस्तै हो।
• भावनात्मक कार्ड: वृद्धवृद्धालाई ढोग्ने वा उनीहरूसँगै बसेर रोएको नाटक गर्ने प्रवृत्तिले जनताको भावनासँग खेल्न खोजेको स्पष्ट देखिन्छ।
२. सांसदको असली काम: ओझेलमा परेको संविधान र सुशासन
विडम्बना के छ भने, जो उम्मेदवार खेतमा कोदालो चलाएर फोटो खिचाउँदै छ, उसलाई सोध्ने हो भने ‘संविधान संशोधन’ वा ‘सुशासनका लागि कुन कानुन बदल्नुपर्छ’ भन्ने प्रश्नको उत्तर सायदै आउँछ।सांसदको प्रमुख दायित्व भनेको:
• नीति निर्माण: देशका लागि आवश्यक ऐन, कानुन बनाउने।
• सरकारको निगरानी: भ्रष्टाचार रोक्न र सरकारी ढिलासुस्ती अन्त्य गर्न सरकारलाई संसद्मा प्रश्न सोध्ने।
• बजेटको सन्तुलन: राष्ट्रिय ढुकुटीको सही सदुपयोग भयो कि भएन भनेर लेखाजोखा गर्ने।
तर, अहिलेका उम्मेदवारहरू यी ‘गहकिला’ विषयमा बोल्नुभन्दा चिया पसलमा बसेर ‘स्टन्ट’ गर्न सजिलो मान्छन्।
३. पेचिलो सत्य: जनतालाई के बुझाउने?
उम्मेदवारहरूले जनतालाई यो बुझाउनै चाहेका छैनन् कि एउटा सक्षम सांसदले संसद्मा एउटा बलियो कानुन बनाउन सक्यो भने त्यसले देशका लाखौँ किसानको समस्या एकैपटक समाधान गर्न सक्छ। तर, एउटा खेतमा फोटो खिचाउँदा एउटा भोट मात्र आउँछ।
”हामीले विधायक (Legislator) चुनेका हौँ कि सामाजिक सञ्जालका लागि ‘कन्टेन्ट क्रिएटर’?” यो प्रश्न अहिले सचेत युवा पुस्ताले नेताहरूलाई सोध्न थालेका छन्।
४. सुशासन र ‘सिस्टम’ को लडाइँ
नेपालको राजनीति अहिले व्यक्तिवादी ‘पपुलिज्म’ को दलदलमा फसेको छ। उम्मेदवारले घरदैलोमा देखाउने चटकले केही समयका लागि मतदातालाई मनोरञ्जन त देला, तर त्यसले थिलथिलो भएको ‘सिस्टम’ सुधार्दैन। जबसम्म संसद्मा गएर नीतिगत बहस गर्ने र सुशासनका लागि अडान लिने साहस भएका व्यक्तिहरू चुनिँदैनन्, तबसम्म यो ‘चटक’ को शृङ्खला हरेक पाँच वर्षमा दोहोरिरहनेछ।
प्रकाशित २०८२/१०/१३ ७:२४
