धादिङ्ग,१६ माघ २०८२
राजधानी काठमाडौँसँग सिमाना जोडिएको र राजनीतिक रूपमा सधैँ चर्चामा रहने धादिङ जिल्ला यतिबेला आगामी निर्वाचनको तीव्र सरगर्मीमा छ। फागुनमा हुने भनिएको निर्वाचनका लागि उम्मेदवारी दर्ता भएसँगै धादिङका दुवै निर्वाचन क्षेत्रमा ‘पुरानो विरासत’ र ‘नयाँ जोस’ बीचको रोचक भिडन्त हुने देखिएको छ।
एकातिर नेकपा (एमाले) र नेपाली कांग्रेस-माओवादी सम्मिलित गठबन्धनबीच सिधा प्रतिस्पर्धा हुने देखिन्छ भने अर्कोतिर राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले दुवै क्षेत्रमा ‘सेन्टिमेन्ट’ र ‘स्टाटस’ को राजनीतिबाट ठूला दललाई चुनौती दिएको छ।
१. निर्वाचन क्षेत्र नं. १: हेभिवेटको लडाइँ र ‘सरप्राइज’ उम्मेदवारी
धादिङ-१ सधैँभरि वामपन्थीहरूको दबदबा रहेको क्षेत्र हो। यहाँ यसपटक त्रिपक्षीय भिडन्तको सम्भावना छ।
• शक्ति सन्तुलन: यहाँ बागमती प्रदेशका पूर्व मुख्यमन्त्री तथा एकीकृत समाजवादीका नेता राजेन्द्र पाण्डे र एमालेका भूमि त्रिपाठी बीच मुख्य प्रतिस्पर्धा हुने देखिन्छ। पाण्डे गठबन्धनको आडमा आफ्नो वर्चस्व कायम राख्न चाहन्छन् भने त्रिपाठी पुरानो हारको बदला लिने दाउमा छन्।
• नयाँ फ्याक्टर: सामाजिक सञ्जालमा चर्चामा रहेकी सामाजिक अभियन्ता आशिका तामाङ ले रास्वपाबाट उम्मेदवारी दिएपछि यो क्षेत्रको चुनावी समीकरण ‘पेचिलो’ बनेको छ। उनको ‘क्रेज’ ले विशेषगरी युवा र तटस्थ मतमा कस्तो प्रभाव पार्छ, त्यसले नतिजा उल्ट्याउन सक्ने धेरैको अनुमान छ।
• मुख्य मुद्दा: पृथ्वी राजमार्गको विस्तार, त्रिशूली नदीको अनियन्त्रित दोहन र स्थानीय विकास यहाँका प्रमुख मुद्दा हुन्।
२. निर्वाचन क्षेत्र नं. २: विरासत भत्काउने कसरत
जिल्ला सदरमुकाम धादिङबेसी समेटिएको यो क्षेत्रमा कांग्रेस र एमालेको परम्परागत शक्तिबीच रास्वपाको इन्ट्रीले नयाँ रङ्ग थपेको छ।
• मुख्य उम्मेदवार: एमालेबाट बलिया उम्मेदवार मैदानमा हुँदा कांग्रेसले पनि आफ्नो सांगठनिक शक्तिका आधारमा विरासत जोगाउने प्रयास गर्दैछ।
• नयाँ अनुहार: रास्वपाले यस क्षेत्रमा बोधनारायण श्रेष्ठ लाई टिकट दिएर ‘परिवर्तन’ को एजेन्डा अघि सारेको छ। यसअघि रास्वपाले यस क्षेत्रमा उल्लेख्य मत ल्याएको इतिहास भएकाले यसपटक पनि उसले ठूला दलको भोट काट्ने निश्चित छ।
• शक्ति सन्तुलन: यो क्षेत्रमा राप्रपाको पनि राम्रो उपस्थिति छ। राप्रपाले काट्ने मतले एमाले वा कांग्रेस कसलाई घाटा पुर्याउँछ, त्यो नै जीत-हारको निर्णायक बिन्दु हुनेछ।
राजनीतिक विश्लेषकको नजरमा धादिङ
धादिङको राजनीतिलाई नियालिरहेका विज्ञहरू भन्छन्— “धादिङमा यसपटक ‘पार्टी’ भन्दा ‘पात्र’ हाबी हुने देखिन्छ। ठूला दलका नेताहरूले घरदैलोमा चटक देखाइरहँदा नयाँ शक्तिहरूले ‘डेलिभरी’ र ‘सुशासन’ को एजेन्डामा मतदाताको मन जित्न खोजिरहेका छन्।”
विशेषगरी उत्तरी धादिङको विकट भेग र राजमार्ग आसपासको शहरी मतदाताबीचको चुनावी मुड फरक-फरक देखिएकाले कुनै पनि दलका लागि यो चुनाव ‘निल्नु न ओकल्नु’ हुने देखिन्छ।
निष्कर्ष:
धादिङको चुनावी रणाङ्गण यसपटक केवल ‘पाइप र पोल’ को राजनीतिमा मात्र सीमित छैन। यो ‘पुरानाहरूको अनुभव’ र ‘नयाँको आवेग’ बीचको एउटा ठूलो जनमत संग्रह हो। फागुनको निर्वाचनले धादिङमा पुरानै किल्ला मजबुत बनाउँछ वा नयाँ इतिहास रच्छ, त्यो भने हेर्न बाँकी नै छ।
प्रकाशित २०८२/१०/१६ ८:४९
