सिन्धुली, माघ १७ | निर्वाचनको मिति नजिकिँदै गर्दा सिन्धुलीका दुई निर्वाचन क्षेत्रहरू युद्धमैदान जस्तै बनेका छन्। तर, यो युद्ध विपक्षी दलहरूसँग मात्र होइन, आफ्नै भित्रका ‘विद्रोही’ हरूसँग बढी केन्द्रित देखिन्छ।
क्षेत्र नं. २: राजनीतिक ‘कुरुक्षेत्र’ र गजुरेलको ‘विद्रोह’
सिन्धुली क्षेत्र नम्बर २ अहिले नेपालकै राजनीतिक चर्चाको केन्द्रमा छ। यहाँको भिडन्तलाई धेरैले “आफ्नै विरुद्ध आफ्नै” लडाइँको रूपमा हेरेका छन्।
• समीकरणको पेचिलो मोड: नेपालि कम्यूनिष्ट पार्टी का प्रभावशाली नेता लेखनाथ दाहाल (राजन) लाई पार्टीले टिकट दिएपछि यहाँको राजनीतिमा भुइँचालो गयो। वर्षौँदेखि सिन्धुलीको राजनीति हाँकिरहेका हरिबोल गजुरेल पक्षले यसलाई आफ्नो अस्तित्वमाथिको प्रहार ठानेको छ।
• बागीको चुनौती: गजुरेलको प्रत्यक्ष आशीर्वादमा महेश्वर दाहालले बागी उम्मेदवारी दिएपछि राजनलाई ‘लालकिल्ला’ जोगाउन फलामको च्युरा चपाउनु सरह भएको छ। पार्टीको आधिकारिक उम्मेदवार एकातिर र पार्टीको “मियो” मानिने नेताको समर्थन अर्कैतिर हुँदा मतदाता अलमलमा छन्।
• कांग्रेस र एमालेको रणनीति: नेपाली कांग्रेसकी सुशीला थिङ र नेकपा एमालेका मनोजजंग थापा अहिले माओवादीभित्रको यो कलहलाई हेर्दै आफ्नो पक्षमा माहोल बनाउन व्यस्त छन्। थिङलाई आफ्नै पार्टीका खड्ग बहादुर वाईवाले बागी बनेर चुनौती दिए पनि माओवादीको फुटले उनलाई केही राहत महसुस गराएको राजनीतिक विश्लेषकहरूको तर्क छ।
क्षेत्र नं. १: विकासको नारा कि विरासतको लडाइँ?
क्षेत्र नम्बर १ मा भने तुलनात्मक रूपमा पार्टीगत अनुशासन देखिन्छ, तर भित्रभित्रै “उम्मेदवार फेरबदल” को असन्तुष्टि कायमै छ।
• पुरानो विरासत भर्सेस नयाँ अनुहार: कांग्रेसले युवा अनुहार उज्वल बराललाई अघि सार्दा एमालेले आफ्ना पुराना र अनुभवी खेलाडी प्रदीप केसीलाई मैदानमा उतारेको छ।
• निर्णायक शक्ति: यहाँ रास्वपा र अन्य साना दलहरूले कति मत काट्छन् भन्ने कुराले कांग्रेस वा एमाले कसको पल्ला भारी हुने भन्ने तय गर्नेछ। खासगरी पहाडी भेगमा एमालेको पकड र तल्लो बेल्टमा कांग्रेसको सक्रियताले प्रतिस्पर्धालाई “नेक-टु-नेक” बनाएको छ।
निर्वाचनलाई प्रभाव पार्ने मुख्य तीन ‘फ्याक्टर’
• अन्तर्घातको डर: सिन्धुलीमा दलहरूलाई विपक्षीसँग भन्दा पनि आफ्नै पार्टीका ‘असन्तुष्ट’ कार्यकर्तासँग बढी डर छ। “दिनभरि पार्टीको झण्डा बोक्ने, रातभरि अर्काको चिन्हमा भोट माग्ने” प्रवृत्ति यहाँको स्थायी रोग जस्तै बनेको छ।
• गजुरेल-राजन टकराव: क्षेत्र नं. २ मा हरिबोल गजुरेलको राजनीतिक साख र लेखनाथ दाहालको युवा जोसबीचको टकरावले सिन्धुलीको समग्र नतिजालाई नै प्रभावित पार्न सक्छ। यदि गजुरेल पक्षको मत महेश्वर दाहालले उल्लेख्य रूपमा काटे भने एमाले वा कांग्रेसका उम्मेदवारलाई चिट्ठा पर्न सक्छ।
• विकास र बिपी राजमार्ग: सिन्धुलीको विकास, कृषि आधुनिकीकरण र बिपी राजमार्ग आसपासका व्यापारीहरूको असन्तुष्टि चुनावी मुद्दा बनेका छन्। मतदाताले यसपटक “गफ भन्दा काम” लाई प्राथमिकता दिने मुड बनाएको देखिन्छ।
अन्तिम आकलन
सिन्धुलीको चुनाव केवल प्रतिनिधि छान्ने माध्यम मात्र नभई, यहाँका ठूला भनिएका नेताहरूको “अस्तित्व रक्षा” को लडाइँ पनि हो। क्षेत्र नं. १ मा कांग्रेस र एमालेबीचको परम्परागत प्रतिष्पर्धा हुँदा क्षेत्र नं. २ मा भने त्रिकोणात्मक होइन, चौकोणात्मक भिडन्तको संकेत देखिएको छ।
“सिन्धुलीको राजनीति अब सिद्धान्तको बाटोबाट हिँड्न छाडेर व्यक्तिको अहम् र प्रतिशोधको गल्लीमा छिरेको छ,” एक स्थानीय विश्लेषकले टिप्पणी गरे।
प्रकाशित २०८२/१०/१७ ७:०६
