काठमाडौं | २१ माघ २०८२
आज विश्वभर ‘विश्व क्यान्सर दिवस’ विभिन्न सचेतनामूलक कार्यक्रमहरू आयोजना गरी मनाइँदैछ। यस वर्षको अन्तर्राष्ट्रिय नारा “Close the Care Gap” (उपचारको पहुँचमा रहेको खाडललाई अन्त्य गरौं) भन्ने रहेको छ, जसले क्यान्सरको रोकथाम र उपचारमा सबैको समान पहुँच हुनु पर्नेमा जोड दिएको छ।
नेपालको अवस्था र चुनौती
नेपालमा पनि पछिल्लो समय अस्वस्थ खानपान र बदलिँदो जीवनशैलीका कारण क्यान्सर रोगीहरूको संख्या बढ्दो क्रममा छ। स्वास्थ्य मन्त्रालयको तथ्यांक अनुसार नेपालमा फोक्सो, पाठेघरको मुख र स्तन क्यान्सरका बिरामीहरू सबैभन्दा धेरै फेला पर्ने गरेका छन्।
क्यान्सर रोग विशेषज्ञहरूका अनुसार झण्डै एक तिहाइ क्यान्सरलाई खानपान र जीवनशैलीमा सुधार गरेर रोकथाम गर्न सकिन्छ। तर, समयमै रोग पहिचान हुन नसक्नु र उपचार महँगो हुनु नेपाली बिरामीहरूका लागि मुख्य चुनौती बनेको छ।
बच्ने उपाय र सावधानी
चिकित्सकहरूले क्यान्सरबाट बच्नका लागि निम्न कुराहरूमा ध्यान दिन सुझाव दिएका छन्:
- धुम्रपान र मद्यपानबाट टाढै रहने: सूर्तिजन्य पदार्थ क्यान्सरको मुख्य कारक हो।
- सन्तुलित भोजन: प्रशोधित खानेकुरा भन्दा ताजा फलफूल र हरियो सागसब्जीलाई प्राथमिकता दिने।
- नियमित व्यायाम: शरीरको तौल नियन्त्रणमा राख्ने र शारीरिक रूपमा सक्रिय रहने।
- नियमित परीक्षण: विशेषगरी ४० वर्ष नाघिसकेका व्यक्तिहरूले वर्षमा एक पटक अनिवार्य स्वास्थ्य जाँच गर्ने।
ईभा मिडियाको सन्देश
क्यान्सर लाग्नु भनेको ‘मृत्युदण्ड’ होइन। यदि समयमै पहिचान हुन सक्यो भने धेरै प्रकारका क्यान्सरहरू पूर्ण रूपमा निको हुन सक्छन्। डर होइन, सचेतना फैलाऔं। आफू पनि बचौँ र अरुलाई पनि बचाऔँ।
प्रकाशित २०८२/१०/२१ ९: २९
