दुनै, माघ २०८२
आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनका लागि हिमाली जिल्ला डोल्पामा चुनावी सरगर्मीले नयाँ उचाइ लिएको छ। यसपटक डोल्पाको निर्वाचन केवल दलीय प्रतिस्पर्धामा मात्र सीमित नभई ‘सहोदर दाजुभाइ’ बीचको चुनावी लडाइँ र नयाँ वैकल्पिक शक्तिको उदयका कारण राष्ट्रिय चर्चाको विषय बनेको छ।
१. प्रमुख उम्मेदवारहरू र चुनावी मोर्चा
डोल्पाको एकमात्र निर्वाचन क्षेत्रमा यसपटक मुख्य गरी यी उम्मेदवारहरूबीच कडा टक्कर देखिन्छ:
• धनबहादुर बुढा (नेकपा माओवादी केन्द्र): डोल्पाका ‘अपराजित’ नेताका रूपमा चिनिने पूर्वमन्त्री बुढा यसपटक माओवादी केन्द्रबाट चुनावी मैदानमा हुनुहुन्छ। लगातार तीन पटक सांसद जितिसक्नुभएका बुढा चौथो पटक पनि आफ्नो विरासत जोगाउने दाउमा हुनुहुन्छ। उहाँले ‘भेरी कोरिडोर’ निर्माण र जिल्लाको विकासलाई मुख्य एजेन्डा बनाउनुभएको छ।
• कर्णबहादुर बुढा (नेपाली कांग्रेस): कांग्रेसका सह-महामन्त्री समेत रहनुभएका कर्णबहादुर बुढा, धनबहादुर बुढाका आफ्नै दाजु हुनुहुन्छ। एउटै घरका दुई भाइबीचको यो भिडन्तले डोल्पाको राजनीतिलाई निकै रोचक बनाएको छ। उहाँले “परिवर्तन र नयाँ नेतृत्व” को नारासहित कांग्रेसको साख फर्काउने प्रयास गरिरहनुभएको छ।
• लन्क बहादुर रोकाया (नेकपा एमाले): एमालेले यसपटक रोकायालाई उम्मेदवार बनाएर डोल्पामा नयाँ शक्ति सन्तुलन बनाउन खोजेको छ। उहाँले पार्टीको सांगठनिक बल र उपल्लो डोल्पाको सीमा सुरक्षा तथा युवा लक्षित कार्यक्रमलाई आफ्नो चुनावी एजेन्डा बनाउनुभएको छ।
• देव सिहं ऐडी (राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी – रास्वपा): वैकल्पिक राजनीतिको लहरसहित ऐरीले भ्रष्टाचार विरोधी अभियान र सुशासनलाई मुख्य मुद्दा बनाउनुभएको छ। सदरमुकाम दुनै र युवा मतदाताहरूमाझ उहाँको प्रभावले परम्परागत दलहरूलाई चुनौती थपेको छ।
२. निर्णायक चुनावी मुद्दाहरू: सडक र वन्यजन्तु द्वन्द्व
• भेरी कोरिडोर: डोल्पालाई चीनको मोरिम्ला नाकासँग जोड्ने ‘भेरी कोरिडोर’ को निर्माण सम्पन्न गर्नु सबै उम्मेदवारको साझा र प्रमुख प्रतिबद्धता बनेको छ।
• मानव–वन्यजन्तु द्वन्द्व: शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज वरपरका बस्तीमा वन्यजन्तुबाट हुने क्षति र त्यसको मुआब्जाको विषय यसपटकको मतदानमा निर्णायक हुन सक्छ।
• पर्यटन र यार्सागुम्बा: डोल्पाको समृद्धिको आधार मानिने यार्सागुम्बाको व्यवस्थित संकलन र पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने ठोस योजना मतदाताको पर्खाइमा छ।
निष्कर्ष: के भन्छन् मतदाता?
डोल्पामा यसपटक नौ जना उम्मेदवारले मनोनयन दर्ता गराएका छन्, जसमध्ये ६ जना नयाँ अनुहार छन्। दाजुभाइको भिडन्तका बीच लन्क बहादुर रोकायाको सांगठनिक पकड र देब सिंह ऐरीको नयाँ लहरले डोल्पाको मत परिणामलाई निकै अनपेक्षित बनाउन सक्ने राजनीतिक विश्लेषकहरूको ठहर छ।
| कर्णाली प्रदेश | डोल्पा | 1 | लंक बहादुर रोकाया | पुरुष | नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी) | सुर्य |
| कर्णाली प्रदेश | डोल्पा | 1 | कर्ण बहादुर बुढा | पुरुष | नेपाली काँग्रेस | रुख |
| कर्णाली प्रदेश | डोल्पा | 1 | धन बहादुर बुढा | पुरुष | नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी | पाँचकुने तारा |
| कर्णाली प्रदेश | डोल्पा | 1 | देव सिहं ऐडी | पुरुष | राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी | घण्टी |
| कर्णाली प्रदेश | डोल्पा | 1 | हरि प्रसाद डाँगी | पुरुष | राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी | हलो |
| कर्णाली प्रदेश | डोल्पा | 1 | विकाश बुढा | पुरुष | प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी | खुलेको एकल आँखा |
| कर्णाली प्रदेश | डोल्पा | 1 | जुनु भण्डारी | महिला | मितेरी पार्टी नेपाल | घोडा |
| कर्णाली प्रदेश | डोल्पा | 1 | दिल बहादुर बिस्ट | पुरुष | उज्यालो नेपाल पार्टी | बलिरहेको बिजुलीको चिम |
| कर्णाली प्रदेश | डोल्पा | 1 | ओमेन्द्र बहादुर के.सी. | पुरुष | स्वतन्त्र | प्रेसर कुकर |
प्रकाशित २०८२/१०/२८ ९:०७


