कांग्रेसको २०० पाने 'संकल्प पत्र': समृद्धिको महाकाव्य कि शब्दको चाङ?

काठमाडौँ

नेपाली कांग्रेसले आगामी निर्वाचनका लागि सार्वजनिक गरेको करिब २०० पाना लामो विस्तृत घोषणापत्र (संकल्प पत्र) ले राजनीतिक वृत्तमा निकै चर्चा पाएको छ। “संविधानको रक्षा, स्थिरता र समुन्नतिको आधार” भन्दै ल्याइएको यो भीमकाय दस्तावेजमा सपनाको तस्विर त भव्य छ, तर यसको कार्यान्वयन पक्ष र विगतको कार्यसम्पादनलाई लिएर जनताले ‘पुराना वाचा, नयाँ आवरण’ भन्दै तिखो प्रश्न उठाएका छन्।

प्रमुख सञ्चार माध्यमहरूले यसलाई ‘नीतिगत रूपमा आकर्षक’ भने पनि जनताको तहमा भने “यत्रो मोटो किताबले हाम्रो भान्साको महँगी घटाउँछ कि घटाउँदैन?” भन्ने मुख्य चिन्ता देखिएको छ।

१. सपनाको भण्डार: ७ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि र लाखौँ रोजगारी
कांग्रेसले आगामी ५ वर्षभित्र वार्षिक ७ देखि ९ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि दर हासिल गर्ने र प्रतिवर्ष साढे २ लाख नयाँ रोजगारी सिर्जना गर्ने लक्ष्य राखेको छ। तर, दशकौँ सत्ताको बागडोर सम्हाल्दा पनि अर्थतन्त्रलाई परनिर्भरताबाट जोगाउन नसकेको पार्टीले २०० पानामा लेख्दैमा जादुमय परिवर्तन आउँछ भन्नेमा सर्वसाधारण विश्वस्त छैनन्। जनताको प्रश्न छ— “हिजो बहुमतको सरकार हुँदा किन यस्तो आर्थिक छलाङ मारिएन? आज कागज भर्नु अघि हिजोको

असफलताको हिसाब खै?”
२. शिक्षा र स्वास्थ्यमा ‘निशुल्क’ को लोभ
घोषणापत्रमा कक्षा १२ सम्म निशुल्क शिक्षा र स्वास्थ्य बीमालाई प्रभावकारी बनाउने कुरा उल्लेख छ। तर, सरकारी स्कुलको खस्कँदो अवस्था र बीमा भएर पनि अस्पतालमा औषधी नपाउने विडम्बना भोगिरहेका नागरिक भन्छन्— “हामीलाई २०० पानाको नीति होइन, अस्पतालमा डाक्टर र स्कुलमा राम्रो पढाइ चाहियो। कांग्रेसले कागजमा भन्दा काममा सुधार देखाउनुपर्छ।”

३. कृषि र उद्योग: आयात प्रतिस्थापनको ‘कागजी’ गफ
कृषिमा आधुनिकीकरण र उद्योगको विस्तार गरी आयात प्रतिस्थापन गर्ने कांग्रेसको संकल्पलाई धेरैले ‘पपुलिस्ट’ नाराको संज्ञा दिएका छन्। मलको सिजनमा लाइन बस्नुपर्ने र स्वदेशी उद्योगहरू बन्द हुँदै गएको यथार्थलाई यो दस्तावेजले सम्बोधन गर्न नसकेको भन्दै आलोचना भइरहेको छ। “कागजमा आत्मनिर्भर हुने होइन, खेतमा पानी र मल पुग्ने ग्यारेन्टी चाहियो,” भन्ने किसानको माग यथावत छ।

४. सुशासन र भ्रष्टाचार: “खल्ती सफा हुनुपर्दैन?”
भ्रष्टाचार विरुद्ध शून्य सहनशीलताको कुरा २०० पाने किताबको मुख्य आकर्षण बनाइएको छ। तर, ठूला-ठूला भ्रष्टाचार काण्डमा जोडिएका पात्रहरूप्रति पार्टीको मौनताले यो संकल्पलाई गिज्याइरहेको छ। जनताको आक्रोश स्पष्ट छ— “हिजोका काण्डहरूको छानबिनमा कांग्रेसको भूमिका के थियो? आफैँ भ्रष्टाचारको घेरामा पर्नेले सुशासनको कुरा गर्नु जनताको आँखामा छारो हाल्नु मात्र हो।”

५. निष्कर्ष: आश्वासनको पुल, नतिजाको खडेरी
कांग्रेसको यो विस्तृत घोषणापत्रले समृद्धिको एक सुन्दर चित्र त कोरेको छ, तर यसलाई टेकाउने आधारहरू निकै कमजोर छन्। २०० पानाको ठेलीले मतदातालाई आकर्षित गर्ने भन्दा पनि “पुराना कमजोरी लुकाउने प्रयास” भएको भन्दै सामाजिक सञ्जालमा आलोचना भइरहेको छ। निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा, जनताले कांग्रेसको यो भारी दस्तावेजलाई विश्वास गर्ने कि विगतको हिसाब खोज्ने—यसको निर्णय अब मतदाताकै हातमा छ।